انجمن رمز ایران
۱۳۹۷ پنج شنبه ۳۰ فروردين
در واپسین روزهای پاییز برگزار شد
گزارش هم‌اندیشی فصلی و علمی انجمن رمز ایران آذر ماه 96
در نشست هم‌اندیشی فصلی انجمن رمز ایران که در واپسین روزهای پاییز 96 با عنوان «بایدهای قواعد بین‌المللی در حوزه افتا با نگاهی به‌ آینده» برگزار گردید ضمن بررسی فرصت¬ها و تهدیدات نهفته در این عرصه نوظهور فناورانه، علل و عوامل موثر در عدم تدوین، تکوین و توسعه حقوق بین الملل سایبری که برغم توسعه فنی این عرصه روی داده است، مورد کنکاش کارشناسی قرارگرفت. این فقر حقوقی تمام جنبه های این حوزه از امنیت افتا، جرایم بین المللی حوزه افتا، حاکمیت سایبری، حقوق بشر سایبری و ... را شامل می شود.

در این جلسه سیدعلی موسوی، رئیس اداره معاهدات و حقوق بین‌الملل عمومی وزارت امور خارجه، نقش سازمان ملل متحد در فضای سایبر و روندهای حقوقی را بررسی کرد و ضمن تشریح تفاوت‌های امنیت سایبری و جرایم سایبری در عصر حاضر گفت: این فضا بخشی از زندگی بشر امروز است و ناگزیر باید آن را قاعده‌مند کنیم. سازمان ملل به‌دلیل ماهیت بدون مرز بودن فضای سایبر، نقش موثری در تنظیم چارچوب حقوقی این فضا دارد و با تجربیاتی که در سایر حوزه ها داشته‌است با توجه به منافع ملی دولت‌ها نقش‌آفرینی می‌کند و دولت‌ها را به سمت‌وسوی راه‌حلی ببرد تا در این راه به مدیریت صحیح بپردازند.


مهندس سعید مهدیون، معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی، نقش آیکان(ICANN)، این شرکت به ظاهر غیر انتفاعی آمریکایی را در حاکمیت فضای سایبر مورد واکاوی قرار داد و اظهار کرد: آیکان با تسلط بر موارد کلیدی همچون آدرس‌های آی‌پی، پروتکل‌های موجود و دامنه‌ها توانسته‌است مدیریت اینترنت دنیا را تحت سیطره خود قرار دهد و حرف اول و‌آخر را در فضای سایبر بزند. آیکان سه منبع دامنه‌ها، آی‌پی‌ها و پروتکل‌ها و همین‌طور روت‌سرورها را مدیریت می‌کند. اگر در روت یک اسم حذف شود این اسم در سراسر دنیا نابود خواهدشد. تمام بحث‌های اقتصاد دیجیتال، تنوع و سرگرمی و غیره مشروط بر صادر شدن اجازه در روت است. توسعه سیاسی هم در آیکان مدیریت می‌شود و DNSها و تمام عناصر مدیریت فضای مجازی در آن شکل می گیرد. IANA این موضوع را به‌صورت فنی انجام می‌دهد و آیکان این توسعه را مدیریت می‌کند و این موضوع به‌صورت کمک گرفتن از تمام بازیگران صحنه صورت می‌گیرد .انحصارفنی حوزه سایبر که از آن به حاکمیت سایبری تعبیر می شود در اختیار شرکت آیکان آمریکایی است و نقش دولتهای ملی، شکل مشاوره غیر الزام آور را دارد. اداره چند ذی نفعی اینترنت، که از اهداف جامعه جهانی بود با کارشکنی آیکان، هرگز نتوانست شکل واقعی به خود گیرد و تمام تلاشها به تشکیل یک کمیته مشورتی دولتی محدود شد که آیکان هم الزامی به اجرایی مصوبات این کمیته ندارد.

در ادامه این نشست تخصصی باقری‌نیا، رئیس اداره بین‌الملل پلیس فتا، به نمایندگی از طرف سرهنگ حسین رمضانی، معاون امور بین‌الملل و حقوقی پلیس فتا، در جلسه حضور یافت و درباره چالش‌های بین‌المللی در حوزه جرایم سایبری به بیان مطالبی پرداخت و گفت: در فضای سایبری مفاهیم مرز سرزمینی مانند آنچه در دنیای واقعی موجود است، نداریم و از همین رو تعریف جرم و مرز و قلمرو یک کشور متفاوت است. بحث ظرفیت‌سازی و رسیدن به استانداردهای منظم در کل کشور برای مفهوم جرم سایبری بسیار ضروری است. دنیای سایبری با چالشی نوظهور به نام وب عمیق مواجه است که امروزه بسیاری از جرایم سایبری در تمام دنیا بر این بستر روی می‌دهد که ردیابی آنها را بسیار پیچیده می‌کند. امروزه بیشتر جرایم سایبری در دنیا با همکاری‌های بین‌المللی، پیگیری و با آنها برخورد می‌شود و ما نیز باید در ایران به سمت گسترش همکاری‌های بین‌المللی برویم .تنها کنوانسیون اجرایی در حوزه جرایم سایبری، کنوانسیون بوداپست در قلمرو شورای اروپاست. هر چند ما به جهت عدم عضویت در یک کنوانسیون بین المللی دچار مشکلاتی هستیم اما کنوانسیون بوداپست به جهت اروپایی بودن و تفاوت در نگاه به جرایم ،برای ما کارایی لازم را نخواهد داشت و نیازمند کنوانسیون دیگری درا ین زمینه هستیم.

در بخش دیگری از این رویداد، دکتر عطاالله مقدمی، معاون حقوقی و امور بین‌المللی سایبری سازمان پدافند غیرعامل کشور، جنگ سایبری را از نگاه حقوق مخاصمات مسلحانه یا حقوق بشردوستانه بررسی کرد و گفت: بشر در طول تاریخ هرگز دنیای بدون جنگ را تجربه نکرده‌است و همیشه این موضوع به نحوی وجود داشته‌است و تنها ابزار این جنگ در طول دوره‌های مختلف دچار تغییرات شدند و جنگ با سلاح‌های سایبری نوع جدیدی از جنگ محسوب می‌شود. فضای سایبری، فضایی پر از فرصت و تهدید است که عاملان آن نه‌فقط افراد معمولی، بلکه گروه‌های سازمان‌دهی‌شده توسط دولت و قدرت‌های جهانی و ارتش‌های سایبری سراسر جهان را شامل می‌شود. تسلیحات سایبری بسیار پیچیده، منعطف و دیرکشف هستند و همه اینها باعث می‌شود جنگ سایبری به مفهومی جدی در عصر حاضر تبدیل شود که باید در برای آن آمادگی داشت. نبود کنوانسیون‌ها و مراجع حقوقی قابل اتکا و نبود مفاهیم حقوقی واحد در شرایط در معرض جنگ سایبری قرار گرفتن از چالش‌های عمده این عرصه در دنیای امروز است وی در ادامه تصریح کرد که در فضای سایبر، تشخیص دفاع و حمله از جهت تطبیق با مصادیق دفاع مشروع، امری مشکل است. ضمن اینکه انتساب عمل به عامل که مقدمه مسئولیت دولتها در فضای سایبر است، کار مشکلی است. تنها پیش نویس در خصوص اعمال حقوق مخاصمات مسلحانه بر جنگ های سایبری، سند موسوم به "سند راهنمای تالین" است که به سفارش سازمان ناتو توسط حقوق دانان برجسته جهان تدوین شده است. وی در خصوص خطر این پیش نویس نیز هشدار داد، زیرا غرب در تدوین این پیش نویس فقط منافع و ملاحظات خود را مد نظر قرار داده است.


پس از آن دکتر نصرالله سلطانی، پژوهشگر حوزه سایبر دانشگاه صنعتی مالک اشتر، ضمن تایید صحبت‌های دیگر سخنرانان این جلسه بر انحصار حاکمیتی آمریکا بر جهان سایبر تاکید کرد و گفت: درواقع پشت پرده اصلی مدیریت آیکان، دستان آمریکا قرار دارد و تمامی عناصر موجود در ‌آیکان به نوعی وابسته به وزارت بازرگانی و دیگر ارکان دولت ایالات متحده آمریکا هستند. فضای سایبر از آغاز هم بستر یک جنگ بوده و ریشه آن به سال حدود 1960 بازمی‌گردد که وزارت دفاع آمریکا، فضای سایبری را در اوج جنگ سرد و در تقابل تسلیحاتی با شوروی سابق ایجاد کرد. در واقع وقتی شوروی در سال 1957 توانست فضای ماورای جو را با ماهواره اسپوتنیک فتح کند، آمریکا نیز فضای سایبر را با اهداف نظامی طراحی و بکار گیری کرد. امروزه یک معاهده یا کنوانسیون بین‌المللی در خصوص ابعاد مختلف سایبر اعم از امنیت و جنگ سایبری یا جرایم سایبری داریم و هرچه که هست مربوط به هنجارهاست که آن هم تقریبا وجود ندارد و چرایی این هم به دولت آمریکا بازمی‌گردد. تنها راه داشتن فضای سایبری که در آن همگی سهم برابر داشته‌باشند کاستن از قدرت آمریکا در مدیریت یکه‌تازانه این فضاست که باید با مشارکت واقعی همه دولت‌های جهان این موضوع شکل بگیرد. به هرحال وضعیت همیشه به این صورت نخواهد ‌ماند که آمریکا اجازه تدوین کنوانسیون را ندهد و چنانچه منافع این دولت ایجاب کند، بلافاصله به سمت تدوین کنوانسیون سایبری حرکت خواهد کرد. خطری که ما هیچ­گونه آمادگی برای مواجهه با آن نداریم. معاهده سایبری یا کنوانسیون سایبری مثل تمام معاهدات قبلی علیه ما تنظیم خواهد شد و از ما فقط برای امضا و الحاق دعوت خواهد شد. همان اتفاقی که در معاهدات قبلی اعم از معاهدات هسته ای، شیمیایی و... روی داده است. شورای امنیت تاکنون هیچ قطعنامه سایبری صادر نکرده است، اما اگر کنوانسیونی در این زمینه تنظیم شود با سابقه منفی بر خورد دوگانه که از این شورا سراغ داریم به احتمال قوی، کشور ما با اتهامات واهی مثل نقض صلح و امنیت در فضای سایبر یا نقض حقوق بشر در فضای سایبر از طرف این شورا به تحمل تحریمهای متعدد اقتصادی و غیراقتصادی محکوم شود و حتی ممکن است برجام سایبری نیز مطرح شود. چنین آینده ای خیلی دور نیست و ما از هم اکنون باید به فکر باشیم و این حوزه مغفول را به گفتمان مهم در آینده  امنیت ملی کشورمان تبدیل کنیم. دستگاه دیپلماسی، مرکز ملی فضای مجازی و همه بخش های ذی مدخل عمومی خصوصی و دولتی در این هم افزایی ملی و مشارکت فعال در محیط بین المللی باید هم افزایی و هم فکری داشته باشند.
این نشست تخصصی با پاسخگویی سخنرانان جلسه به برخی سوالات و نقدهای حاضران در نشست به کار خود پایان داد. موسوی در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات وزارت امور خارجه برای حضور پررنگ ایران در عرصه بین‌الملل سایبری گفت: امیدواریم تلاش‌های دولت ایران بر حضور گسترده در ایفای نقش فعال در عرصه بین‌الملل در فضای سایبری علی‌رغم تمامی محدودیت‌ها و شرایط ویژه مفید باشد تا ایران نیز بتواند سهمی درخور را در این حوزه از آن خود کند. همچنین باقری‌نیا به کوشش برای تعامل با سایر کشورها و شرکت‌های بزرگ دنیا که در ایران نیز کاربرانی دارند تاکید کرد و گفت: دو سال پیش در کنفرانسی در کره جنوبی به مدیر توییتر گفتیم که این در واقع، شما نیستید که برای سیاست‌های حفظ حریم خصوصی برای ما محدودیت قائل می‌شوید، بلکه پلیس است که باید در این مورد برای چنین فضاهایی اعمال سیاست کند

 1
تاریخ:
1396/10/27
تعداد بازدید:
64
منبع:
Copyright @ 2010-2015 Iranian Society of Cryptology. All rights reserved.
Powered by DorsaPortal